Julia wil Rembrandt achterna

(Charles Hoedt / Zwolse Courant)

INTERVIEW - Ze is pas 13 jaar en heeft nu al haar eerste internationale expositie. Julia Krasnova, een groot schildertalent uit Sint Petersburg, verrast keer op keer haar oudere collega´s. In strakke, kleurige kleur composities schuwt ze de werkelijkheid niet: de wreedheid van de Russische militsia, de liefde van een lesbisch paar en de politiek van president Poetin. ´Het gaat vanzelf als ik achter het canvas zit.´

Het is inmiddels haar 17e expositie, die in de Russische tsarenstad van start ging. Voor Julia Krasnova lijkt het al bijna de normaalste zaak van de wereld. Toch is er deze keer iets bijzonders aan de hand. In de expositieruimte gaat het verhaal de ronde: Julia heeft vandaag maar liefst twee officiële openingen. Ook in de Nederlandse stad Zwolle is haar werk te bewonderen, Julia´s 18e expositie die tevens haar eerste is buiten de Russische landsgrenzen.

Julia´s schilderijen laten zich moeilijk in een zin samenvatten. Zelf kan ze dat ook niet zo goed. ´Ik haal mijn onderwerpen van de straat. Daardoor laat ik me inspireren. Ik schilder wat ik zie, in de metro, op de Nevski Prospekt, overal in Petersburg.´

Vlak voor de opening van haar tentoonstelling drinken we thee in een internetcafé in het centrum van haar geboortestad. Buiten is het kwik tot 20 graden onder nul gezakt. Julia nipt van haar kop dampende thee met suiker. ‘Ik schilder al vanaf mijn eerste jaar. Waar ik dat deed?’ Ze lacht: ‘Op het behang.’

HOGERE MACHTEN
Haar werk bestaat niet uit zomaar portretten, Russische landschappen of stillevens. Elk schilderij draagt een boodschap. Julia’s schilderijen zijn vooral politiek en maatschappelijk getint. Sociale, maar ook seksuele thema’s –over lesbische vrouwen bijvoorbeeld - schuwt ze niet. Het gaat vanzelf als ze plaats neemt achter het canvas, zegt ze. Alsof haar verfkwast met haar op de loop gaat, er hogere machten vrijkomen. En als ze iets niet weet of beelden zoekt bij haar gedachten, neust ze in literatuur of encyclopedieën.

Neem haar schilderijen waarop de hoofdfiguur sprekend lijkt op de Russische president Poetin. Op een ervan is een invalide marinier te zien, die buiten op straat bedelt om geld. De hemel heeft de kleur van de Duitse vlag waaruit een hand steekt die een aalmoes aan de kapitein geeft. Het zou symbool kunnen staan voor Ruslands neergang als grootmacht en zijn afhankelijkheid van het Westen.

‘Globalisatie’ zo heet een ander schilderij met een politieke lading. Een buldog met een enorme fallus bedreigt zijn omgeving en zijn mededieren, zo lijkt het. ‘Nee’, zegt Julia, verlegen lachend. ‘Ik ben niet tegen globalisatie. Ik zie alleen dat het mij omringt. Misschien dat het in de toekomst niet heel goed is. Waarom niet? Tsja. Ik weet niet wat de economische prognoses worden.’ Het zouden wijze woorden kunnen zijn van een politicus op verkiezingstournee.

OVERLEVEN
Het moment dat ze besefte dat ze kunstschilder wilde worden, kan ze zich niet meer herinneren. ‘Het was er gewoon.’ Haar moeder Natalia weet nog wel heel goed de eerste keer dat ze het talent van haar dochter opmerkte. ‘Toen ze van haar ouders een abstract portret maakte. Ze was één jaar oud.’

Vanaf dat moment bleef Julia schilderen. Niet alleen thuis, maar ook op straat. Met haar moeder trok ze vanaf 3-jarige leeftijd naar het centrum, waar ze in cafés of restaurants mensen portretteerde. Voor de tekening kreeg Julia meestal een beloning in de vorm van ijs, cola of wat kleingeld. Dat geld is in de loop der tijd belangrijk geworden voor Julia’s familie – ze woont samen met haar moeder en oma - om te kunnen (over)leven in Rusland. Van wat Julia verdient wordt ook het schildermateriaal gekocht. Grote werken heeft Julia nog niet verkocht. Ze is er erg aan gehecht. ‘Ik zal het moeilijk vinden om mijn schilderijen te verkopen. Er bestaan geen kopieën van. Voor vergelijkbaar werk betalen mensen 600 tot 800 dollar, weet ik, maar in mijn omgeving kunnen mensen dat niet betalen. Natuurlijk zal ik ooit moeten verkopen als ik wil leven als schilder.’

GOUDLOKJE
Julia wil in de toekomst gaan studeren aan een Kunstacademie in Nederland. ‘Rembrandt is naast Picasso mijn lievelingsschilder.’ Maar dat is niet de enige reden. Julia bewaart goede herinneringen aan een bezoek aan Nederland, toen ze 5 jaar oud was. ‘Ik kan me er niet veel van herinneren, maar hoe mensen met elkaar omgingen sprak me erg aan.’

Het werk van Julia kwam in Zwolle terecht dankzij Susanne van Calcar, een Nederlandse vertegenwoordigster in koffie. Zij was in Petersburg op zakenreis en kwam Julia op straat tegen. ‘Ze verkocht kranten om geld bij te verdienen. Ik raakte met haar aan de praat en dacht meteen: dit is een bijzonder kind. Ze ging naar huis om haar schilderwerk te halen en ik was onder de indruk.’

Van Calcar heeft goed nieuws voor Julia: afgelopen weekeinde zijn in Zwolle twee schilderijen van Julia verkocht voor 1.100 euro per stuk. ‘Ik ga proberen meer van haar werk naar Nederland te halen. Zij en haar familie verdienen het om te worden gesteund.’

Ook andere Nederlandse zakenmensen zijn van Julia onder de indruk. Bart Leenhouts, die een consultancybureau heeft in Sint Petersburg, heeft thuis nog een portret van haar in een plakboek. ‘Drie jaar geleden zat ik in de McDonald’s. Er kwam een klein meisje naar me toe die vroeg of ze een portret van mij mocht maken. Ze vroeg er een dollar voor, geloof ik. Niet alleen de tekening vond ik knap voor een 10-jarig meisje, maar ik stond perplex toen ze uit haar hoofd het hele verhaal van Goudlokje en de drie beren opzegde - in het Nederlands. Ongelooflijk.

De expositie is te zien in de foyer van schouwburg Odeon, 11 t/m 27 januari 2003, maandag tot en met vrijdag van 10.00 tot 14.00 en tijdens de voorstellingen.

Sint Petersburg, 17 januari 2003 / Foto: Nina Dykova

www.pietr.nu - Persbureau Petersburg

Voor Nederlandse borrels elders in de wereld, kijk op: www.nlborrels.com.

Consulaat-Generaal St. Petersburg